Konsultacja z fizjoterapeutą i ortopedą pozwala na dokładną ocenę stanu stopy, określenie stopnia deformacji oraz zaproponowanie indywidualnie dobranego zestawu ćwiczeń i innych form terapii. Nawet najskuteczniejsze ćwiczenia mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów, jeśli pacjent będzie nosić buty nieodpowiednie do kształtu stopy i stopnia deformacji. Rozwiązaniem mogą okazać się zarówno odpowiednio dobrane ćwiczenia, jak i różnorodne metody wspomagające leczenie w warunkach domowych. W efekcie dochodzi do nieprawidłowego ułożenia stawu, co wpływa nie tylko na wygląd stopy, ale także na komfort chodzenia, odczuwanie bólu oraz funkcjonowanie całego układu ruchu. Paluch koślawy, potocznie określany jako haluks, jest deformacją stawu śródstopno-paliczkowego palucha, która objawia się jego charakterystycznym odchyleniem w kierunku pozostałych palców.
Modyfikacja obuwia
Są to metody, które umożliwiają skuteczną jak wyprostować haluksy korekcję deformacji palucha. W trakcie operacji chirurg wykonuje nacięcie w kształcie litery „V” w obrębie głowy pierwszej kości śródstopia, co pozwala na precyzyjne usunięcie klina kostnego. Operacja haluksa metodą Chevrona to technika chirurgiczna, która polega na osteotomii pierwszej kości śródstopia.
Technika i rozległość zabiegu dobierane są indywidualnie w zależności od stopnia zdiagnozowanego problemu i poziomu aktywności pacjenta. Pełne obciążenie operowanej stopy możliwe jest tylko po otrzymaniu zgody lekarza – jest to z reguły 6 tydzień po operacji. Celem wczesnego etapu rehabilitacji po operacji haluksa jest zmniejszenie obrzęku i profilaktyka przeciwzakrzepowa. W przezskórnych zabiegach miniinwazyjnych cięcie jest minimalne, rana szybko się goi, a paluch po zabiegu łatwiej odzyskuje ruchomość. Linia cięcia i wielkość blizny zależą od rozległości zabiegu na haluksy.
Biomechaniczny taping haluksa
Dokładny proces rehabilitacji po operacji korekcji palucha koślawego dobierany jest indywidualnie przez Ortopedę w Medi Horizon Clinic. Choroba ta polega na postępowej deformacji przodostopia, a dokładnie na odchylaniu się pierwszej kości śródstopia w stronę przyśrodkową i odchylaniu się palucha w kierunku bocznym. Deformacja stopy manifestuje się poprzez koślawe ustawienie palucha, który skierowany jest w stronę innych palców, oraz szpotawe ustawienie I kości śródstopia.
Czy warto usuwać haluksy?
- W następnych w etapach, kiedy zniekształcenie jest wyraźniejsze i wciąż się pogłębia, może dojść do zapalenia błony maziowej stawów śródstopia.
- Te metody są skuteczne w leczeniu różnorodnych deformacji palucha, zwłaszcza w przypadkach, gdy inne metody nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.
- W warunkach koślawości palucha I kość śródstopia ulega deformacji rotacyjnej w płaszczyźnie czołowej.
- Wczesna interwencja może znacznie pomóc w skutecznym radzeniu sobie z haluksami.
- Jest to też takie schorzenie, które postępuje i w takich ekstremalnych przypadkach może być nawet tak, że ten paluch nachodzi na drugi palec w stopie.
- Zmniejszenie ucisku na podrażnione struktury łagodzi dolegliwości bólowe i zmniejsza uczucie dyskomfortu.
Aby całkowicie rozwiązać problem palucha koślawego, niezbędne jest leczenie operacyjne. Mianem palucha koślawego (łac. hallux valgus, potocznie nazywanego haluksem) określa się zmiany w pierwszym stawie śródstopno-palcowym, w wyniku których dochodzi do nadmiernego zbliżania się palucha do drugiego palca stopy. Jeśli chodzi o leczenie haluksów, zabieg wykonywany jest głównie na mięśniu gruszkowatym i mięśniu odwodzicielu palucha ze względu na najlepsze efekty przeciwbólowe.
- W zaawansowanych przypadkach paluch zachodzi na drugi, a nawet trzeci palec, ulegając skrętowi.
- Dodatkowo w specjalny sposób zakładając szwy poprawia się ustawienie palucha w stawie śródstopno-palcowym.
- Po odpowiednim przecięciu kości stabilizuje się odłamy do czasu ich zrostu.
- W miarę postępu rehabilitacji wprowadza się ćwiczenia izometryczne, które polegają na napinaniu mięśni bez ruchu w stawie.
- Nie istnieje jedna uniwersalna i “najlepsza” procedura do leczenia tego schorzenia (palucha koślawego).
W związku z tym wiele osób decyduje się na wykonanie operacji w trybie komercyjnym, co pozwala na szybszy dostęp do leczenia. Po operacji pacjenci często zauważają poprawę estetyki stopy, co może wpłynąć na komfort noszenia obuwia oraz codzienną aktywność. Wycięcie tego fragmentu kości jest kluczowe dla przywrócenia prawidłowego kształtu stopy. Po dokonaniu korekcji struktura głowy kości jest stabilizowana za pomocą tytanowej śruby, co zapewnia odpowiednią stabilność podczas procesu gojenia.
W niektórych sytuacjach najczęściej przy długo trwającej deformacji koślawej palucha lub występowaniu zmian zwyrodnieniowych stawu MTP I nie ma możliwości przywrócenia poprawnej funkcji stawu. Osteotomię tą można wykonać również jako procedurę izolowaną na przykład w leczeniu palucha koślawego międzypaliczkowego. Ich celem jest dodatkowe doprostowanie palca, po uprzednio wykonanej korekcji pierwszej kości śródstopia. W trakcie rozwoju deformacji przyśrodkowa część głowy pierwszej kości śródstopia napiera na torebkę stawową.
Zabieg korekcji palucha koślawego wykonuje się w ramach procedury chirurgii jednego dnia. Jeśli u rodziców i dziadków występowały problemy z haluksami, oznacza to zwiększone ryzyko wystąpienia palucha koślawego u potomków. W okolicy głowy pierwszej kości śródstopia znajduje się kaletka, której stan zapalny również może prowadzić do dolegliwości bólowych. Według badań naukowych, aparaty odwodzące paluch (peloty na haluksy) nie są w stanie zminimalizować deformacji, jednak mogą czasami zmniejszać dolegliwości bólowe – jak wynika z relacji Pacjentów. Wygląd palucha koślawego kojarzony jest z naroślą, niektórym pacjentom haluks przypomina kość wystającą ze stopy.
Wybrane techniki mogą być także z powodzeniem przeprowadzane małoinwazyjnie – cienkie dłuto wprowadzane jest przez niewielkie otwory (2-3mm) w kilku miejscach na stopie tak, aby dotrzeć do określonej kości. Zabieg na otwarto wiąże się z podłużnym cięciem skóry i tkanki podskórnej celem odsłonięcia miejsca osteotomii. Zabieg operacyjny można przeprowadzać metodą na otwarto lub metodą małoinwazyjną. Jest to jeden z elementów warunkujących trwałość korekcji. Taping halluxa można wykonać samodzielnie, jednak warto przynajmniej przy pierwszej aplikacji skorzystać z pomocy fizjoterapeuty.
Kwalifikacja do leczenia palucha koślawego
Jest to też takie schorzenie, które postępuje i w takich ekstremalnych przypadkach może być nawet tak, że ten paluch nachodzi na drugi palec w stopie. Co innego można robić, aby haluksy zniwelować? Czy haluksy mogą mieć podłoże genetyczne?
Po dotarciu do stawu klinowato-śródstopnego usuwa się chrząstkę stawową, a końce kości ustawia się w taki sposób, żeby skorygować deformację. Im dalej w kierunku palców wykonana jest osteotomia tym potencjalnie mniejsze możliwości korekcji deformacji, ale większa stabilność. Dodatkowo w specjalny sposób zakładając szwy poprawia się ustawienie palucha w stawie śródstopno-palcowym. Polega ono na przecięciu więzadła śródstopno-trzeszczkowego oraz odcięciu przyczepu ścięgna mięśnia przywodziciela palucha. Wynika to z nieprawidłowego ustawienia palucha w stawie MTP I oraz działania długiego prostownika i zginacza palucha. Dotyczy to zarówno torebki stawowej, jak i więzadła śródstopno-trzeszczkowego, a także ścięgna mięśnia przywodziciela palucha.
Paluch koślawy – sposoby leczenia
Jeśli leczenie zachowawcze nie wystarcza, nie wahaj się zasięgnąć porady lekarza. Wybierając odpowiednie obuwie, korzystając z urządzeń ortopedycznych i ćwicząc palce, można złagodzić ból i poprawić jakość życia. Rozciąganie palców, zginanie palców i podnoszenie małych przedmiotów palcami to proste ćwiczenia, które mogą pomóc.
Nie ma możliwości zahamowania lub wyleczenia deformacji metodami nieoperacyjnymi. Stabilne, nowoczesne implanty oraz poprawa technik operacyjnych sprawiły, że możliwe jest leczenie operacyjne obu stóp w trakcie jednej operacji. Tak jak w przypadku innych schorzeń stopy ważne jest, aby w trakcie jednej operacji skorygować wszystkie objawowe deformacje.
Osteotomia to przecięcie kości wykonane w odpowiednim miejscu przy pomocy specjalnej, precyzyjnej piły. Trudniejsze technicznie, ale w doświadczonych rękach możliwe, jest wykonanie tego zabiegu również przez dostęp operacyjny od strony przyśrodkowej bez konieczności dodatkowego nacięcia tkanek miękkich. Stosuje się do tego dodatkowe cięcie grzbietowe między paluchem a palcem drugim. Wyniki tego leczenia są również znacznie lepsze, niż kilkanaście lat temu.
Może być też techniką wykonywaną „pojedynczo” celem korekcji izolowanej koślawości stawu międzypaliczkowego palucha. Chirurg wykonuje cięcie w okolicy części bliższej kości śródstopia, a ponadto celem bunionektomii i uwolnienia bocznego, musi wykonać osobne dojście do stawu śródstopno-paliczkowego I. Uszkodzenia okolicznych tkanek miękkich w metodzie małoinwazyjnej są mniejsze, co pozwala ograniczyć dolegliwości bólowe i obrzęk stopy we wczesnym okresie po operacji. Ortopeda wykonując osteotomię, powinien mieć na uwadze korektę tej składowej deformacji, by odtworzyć prawidłowe relacje biomechaniczne wokół stawu MTP palucha. W warunkach koślawości palucha I kość śródstopia ulega deformacji rotacyjnej w płaszczyźnie czołowej. Dzięki temu przywracamy prawidłowy rozkład nacisków pod przodostopiem, niwelując ból i modzele tworzące się pod głowami II i III kości śródstopia.
Leave a Reply